De zilveren weken: zo pak je de groep na de kerstvakantie weer op.

Wat zijn de zilveren weken?

De zilveren weken zijn de eerste weken na de kerstvakantie. De naam verwijst naar de gouden weken aan het begin van het schooljaar, waarin je een nieuwe groep vormt. In januari hoef je niet opnieuw te beginnen, want de groep kent elkaar en de rollen zijn verdeeld. Daarom gaat het in de zilveren weken om bijsturen.

Dat bijsturen is nodig, omdat er in een half jaar veel verschuift. Vriendschappen veranderen, er komt soms een nieuw kind bij en afspraken die in september goed werkten, zijn langzaam uitgesleten. In groep 8 komt daar de doorstroomtoets bij, en daarmee meer spanning in de klas.

In vier stappen door de zilveren weken

1. Kijk eerst waar je groep staat

Begin met de vraag hoe de groep er nu voor staat, nog voordat je een spel doet. Wie heeft er aansluiting en wie staat er wat buiten? Een sociogram geeft daar een concreet beeld van. Heb je in het najaar al een sociogram afgenomen, dan is dit het moment voor de tweede meting. Leg de twee naast elkaar en kijk wat er is veranderd.

2. Bespreek de afspraken met de groep

Haal de afspraken uit september erbij en loop ze samen langs. Vraag per afspraak of hij nog werkt en waar het misgaat. Kinderen zijn hier vaak eerlijker dan je verwacht. Houd het bij drie of vier afspraken en schrijf ze opnieuw op, in de woorden van de groep.

3. Ga terug naar wat elk kind zich had voorgenomen

Heeft elk kind in de gouden weken opgeschreven waar het in wil groeien, pak die zin er dan bij. Vraag hoe het ermee staat en wat er de komende maanden voor nodig is. Een kind dat ziet dat het vooruit is gegaan, gaat met meer zin de tweede helft in.

4. Maak nieuwe groepjes met een reden

Na de vakantie is een goed moment om de tafelgroepjes te wisselen. Gebruik wat je in stap 1 hebt gezien: zet een kind dat buiten de groep valt bij kinderen die het hebben gekozen, en vertel de groep waarom je voor deze indeling kiest.

Activiteiten voor de zilveren weken

Deze activiteiten kosten weinig voorbereiding en passen in groep 5 tot en met 8. Kies er een paar en herhaal ze, in plaats van elke dag iets nieuws te doen.

• Terugblikkring. Elk kind noemt één ding dat het eerste half jaar goed ging in de groep en één ding dat beter kan. Jij schrijft mee op het bord.
• Brief aan jezelf in juni. Kinderen schrijven op wat ze aan het eind van het jaar willen kunnen. De brieven gaan in een envelop en komen in de laatste week terug.
• Talenten opnieuw bekijken. Laat kinderen de talententest nog eens doen of hun talentenkaart van september bekijken. Wat herkennen ze nu wel of juist niet meer?
• Samenwerkopdracht met rollen. Geef groepjes een opdracht waarin iedereen een vaste rol heeft, zoals voorlezer, schrijver, tijdbewaker en woordvoerder. Wissel de rollen bij de volgende opdracht.
• Complimentenronde met een voorbeeld. Een compliment telt alleen als er een voorbeeld bij zit: niet "jij bent aardig", maar "jij hielp mij gisteren met de som die ik niet snapte".

Wat je beter niet doet

• Doen alsof het september is. Kennismakingsspelletjes zijn in januari een herhaling. Kinderen kennen elkaar al; vraag naar wat er is veranderd.
• Alleen de problemen bespreken. Begin met wat goed gaat. Dan weet de groep wat ze moet vasthouden en wordt het gesprek over de rest makkelijker.
• Het bij één week laten. De afspraken die je nu opnieuw neerzet, moeten de weken erna terugkomen. Anders zijn ze in maart weer weg.

Veelgestelde vragen

Wanneer zijn de zilveren weken?

De zilveren weken zijn de eerste weken na de kerstvakantie. De naam verwijst naar de gouden weken aan het begin van het schooljaar.

Hoe lang duren de zilveren weken?

Daar is geen vaste duur voor. Twee weken met korte, terugkerende momenten is genoeg om de afspraken opnieuw neer te zetten.

Moet ik de zilveren weken ook doen als het goed gaat in mijn groep?

Ja, in een lichtere vorm. Een groep die goed loopt, heeft baat bij een moment waarop kinderen benoemen wat er goed gaat. Dan weten ze ook wat ze moeten vasthouden.